Yeni sezon tanıtımı, iki yapım şirketini karşı karşıya getirdi.
2022 yapımı Bergen filminin yapımcısı Orchestra Content, 25 Film imzalı Çirkin'in ikinci sezon için hazırlanan yaklaşık bir dakikalık teaser'ında kendi filmlerindeki sahne anlatımının tekrarlandığını iddia etti.
Şirketin açıklamasında söz konusu benzerliğin yalnızca “bir sanatçının sahneye hazırlanması” fikrinden ibaret olmadığı savunuluyor.
Makyaj masası, eldiven, parfüm ve sahneye yürüyüş...
Orchestra Content'in itiraz ettiği bölüm oldukça ayrıntılı.
Şirket, Bergen'de Farah Zeynep Abdullah'ın canlandırdığı karakterin:
makyaj masasında hazırlanması,
eldivenlerini giymesi,
parfümünü sıkması,
gözlerinin yakın plan gösterilmesi,
koridorda sahneye doğru yürümesi,
perdenin arkasından sahneye çıkması
ve kameranın arkasından seyirciyi göstermesi
şeklinde ilerleyen sahne akışının Çirkin tanıtımında da benzer biçimde kullanıldığını öne sürüyor.
Yapım şirketine göre benzerlik bununla da sınırlı değil. Kamera açıları, planların sıralaması, alkış ve diğer seslerin kullanımı ile sekansın genel atmosferinin de Bergen'deki çalışmayı tekrar ettiği iddia ediliyor.
Orchestra Content, söz konusu sahnenin doğaçlama ortaya çıkmadığını; senaryoda ayrıntılı biçimde yazıldığını ve filmin storyboard'unda da bulunduğunu belirterek sekansı “fikri çabanın ürünü” olarak tanımlıyor.
“Yayından kaldırılmazsa dava açacağız”
Tartışmanın tonunu yükselten bölüm ise şirketin hukuki uyarısı oldu.
Orchestra Content, Çirkin tanıtımındaki kullanımın telif hakkı ihlali oluşturduğunu savunarak yayının durdurulmaması halinde Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunacağını ve hukuk mahkemelerinde tazminat davası açacağını açıkladı.
Şirket ayrıca sahneye çıkışın ardından Bergen filminde kullanılan şarkıya benzer biçimde oyuncunun şarkı söylemeye devam etmesini de iddiasını destekleyen unsurlardan biri olarak gösteriyor.
Ancak bunlar şu aşamada Orchestra Content'in iddiaları. Ortada telif ihlaline hükmeden bir mahkeme kararı bulunmuyor.
25 Film: “Dünya sinemasında yüzlerce örneği var”
Çirkin'in yapımcısı 25 Film ise suçlamayı kabul etmedi.
Yapım ekibi, gazino kulislerinin yapısının doğal olarak birbirine benzediğini; solistin makyaj masasında hazırlanıp bir koridordan geçerek perde arkasından sahneye çıkmasının hem Türk hem dünya sinemasında sık kullanılan bir anlatım olduğunu savundu.
25 Film cephesi açıklamasında, “Bunun hem dünya sinemasında hem de Yeşilçam'da benzerleri yüzlerce kez yapılmıştır” görüşünü dile getirerek Orchestra Content'in çıkışını şaşkınlıkla karşıladıklarını belirtti.
Böylece tartışmanın temelinde iki farklı yaklaşım ortaya çıktı.
Bergen tarafı belirli planların aynı sıra, benzer açılar ve ses tasarımıyla bir bütün halinde kullanılmasının özgün bir yaratıcı çalışmanın kopyalanması olduğunu savunurken, Çirkin tarafı söz konusu görüntülerin gazino ve sahne arkası anlatılarında yıllardır kullanılan genel sinema dili olduğunu ileri sürüyor.
Tartışma tek bir sahneden daha büyük bir soruya dönüştü
İki tarafın açıklamalarının ardından konu, “bir sahnenin fikri kime aittir?” tartışmasına kadar uzanmış durumda.
Bir karakterin makyaj yapması ya da sahneye koridordan yürümesi gibi tekil fikirler sinemada elbette yeni değil. Orchestra Content'in iddiası ise tek tek bu unsurlardan ziyade bunların aynı akışta, benzer çekim tercihleri ve ses dünyasıyla birleşmesinin kendi filmine özgü olduğu yönünde.
25 Film ise tam tersine bu anlatım biçiminin türün ve gazino sahnelerinin doğal görsel kalıplarından biri olduğunu savunuyor.
Şimdilik taraflardan biri geri adım atmış değil.
Dolayısıyla Çirkin'in ikinci sezon tanıtımı, yeni sezonu tanıtmaktan çok daha farklı bir gündem yaratmış durumda: Bergen'in yapımcısı bunun “kopya” olduğunu söylüyor, Çirkin'in yapımcısı ise “sinemada yüzlerce kez yapıldı” diyerek karşı çıkıyor.
